No products in the cart.

Artykuł 5 – Sędzia

Uprawnienia i obowiązki

Sędzia jest uprawniony do przerwania gry, jeżeli w jego opinii oświetlenie pola gry jest niewystarczające.

Jeżeli w czasie zawodów którykolwiek z sędziów, zawodników lub osób znajdujących się w strefach technicznych zostanie uderzone przedmiotem rzuconym z trybun przez kibica, to sędzia – w zależności od powagi incydentu – grę kontynuuje, przerwie lub zakończy zawody. Zdarzenie w każdym przypadku musi wyczerpująco opisać w sprawozdaniu z zawodów, które przedłoży odpowiednim władzom.

Sędzia ma prawo udzielać zawodnikom napomnień i wykluczać ich z gry także podczas przerwy pomiędzy częściami zawodów, po zakończeniu zawodów, a także podczas dogrywki oraz w czasie wykonywania rzutów z punktu karnego celem wyłonienia zwycięskiej drużyny, ponieważ w tym czasie sędzia również posiada władzę nad grą.

Jeżeli sędzia z jakiegokolwiek powodu chwilowo nie może pełnić swojej funkcji, gra może być kontynuowana pod kontrolą sędziów asystentów, dopóki nie nastąpi najbliższa przerwa w grze. 

Jeżeli rozlegnie się sygnał gwizdka wydany przez widza i sędzia uzna, że ma to wpływ na grę (np. zawodnik bierze piłkę w ręce, będąc przekonanym, że to sędzia przerwał grę), sędzia po przerwaniu gry winien ją wznowić rzutem sędziowskim z miejsca, w którym znajdowała się piłka w chwili przerwania gry. Jeżeli gra została przerwana, gdy piłka znajdowała się w polu bramkowym, rzut sędziowski sędzia winien wykonać z linii pola bramkowego, równoległej do linii bramkowej – z miejsca najbliższego temu, gdzie znajdowała się piłka w chwili przerwania gry.

Jeżeli podczas meczu na polu gry pojawi się druga piłka, inny przedmiot lub zwierzę, sędzia grę przerywa jedynie wtedy, gdy druga piłka, przedmiot lub zwierzę ma wpływ na przebieg gry. Przerwana z tego tytułu gra, musi zostać wznowiona rzutem sędziowskim w miejscu, gdzie znajdowała się właściwa piłka w chwili przerwania gry. Jeżeli gra została przerwana, gdy właściwa piłka znajdowała się w polu bramkowym, rzut sędziowski sędzia winien wykonać z linii pola bramkowego, równoległej do linii bramkowej – z miejsca najbliższego temu, gdzie znajdowała się piłka w chwili przerwania gry.

Jeżeli natomiast na polu gry pojawi się druga piłka, inny przedmiot lub zwierzę i nie przeszkadza w przebiegu gry, sędzia – nie przerywając gry – nakaże usunięcie jej tak szybko, jak to możliwe.

Korzyść

Sędzia może zezwolić na kontynuowanie gry, stosując korzyść, kiedy ma miejsce naruszenie Przepisów Gry.

Przy ocenie, czy kontynuować grę stosując korzyść, czy też grę przerwać, sędzia winien rozważyć następujące okoliczności:

  • Powagę przewinienia. Jeżeli przewinienie kwalifikuje się do zastosowania kary wykluczenia, sędzia musi grę przerwać i usunąć winnego z boiska, o ile przerwanie gry nie pozbawi drużyny przeciwnej bezpośredniej szansy zdobycia bramki.
  • Miejsce popełnienia przewinienia. Im bliżej bramki przeciwnika, tym bardziej skuteczna może być korzyść.
  • Szansę na natychmiastowe rozwinięcie korzystnego ataku na bramkę przeciwnika.
  • Atmosferę meczu.

Decyzja o ukaraniu pierwotnego przewinienia musi być podjęta w ciągu kilku sekund.

W przypadku, gdy przewinienie kwalifikuje się do zastosowania kary napomnienia, należy tego dokonać w najbliższej przerwie w grze.
Jeżeli natomiast korzyść nie jest oczywista, zaleca się przerwać grę i natychmiast ukarać winnego zawodnika napomnieniem.
Jeśli napomnienie nie zostało udzielone w najbliższej przerwie w grze, NIE może zostać udzielone w późniejszym czasie. 

Zawodnicy kontuzjowani

W przypadku zaistnienia na polu gry kontuzji zawodnika, sędzia musi stosować następującą procedurę:

  • gra jest kontynuowana aż do momentu opuszczenia przez piłkę pola gry, jeżeli zdaniem sędziego zawodnik jest niegroźnie kontuzjowany,
  • gra jest przerywana, jeżeli zawodnik w opinii sędziego uległ poważnej kontuzji,
  • po zasięgnięciu opinii kontuzjowanego zawodnika, sędzia zezwala jednemu, najwyżej dwóm przedstawicielom służb medycznych na wejście na pole gry, w celu oceny powagi kontuzji oraz zadbania o szybkie zniesienie zawodnika poza pole gry,
  • noszowi z noszami powinni wejść na pole gry jedynie po otrzymaniu od sędziego stosownego sygnału.
  • sędzia musi zapewnić, żeby kontuzjowany zawodnik został bezpiecznie zniesiony z pola gry.
  • udzielanie kontuzjowanemu zawodnikowi pomocy na polu gry jest niedozwolone,
  • zawodnik z krwawiącą raną musi opuścić pole gry i może powrócić do gry dopiero wtedy, gdy sędzia stwierdzi, że krwawienie zostało w sposób satysfakcjonujący zatamowane. Zawodnik nie może również mieć na sobie zakrwawionego ubioru,
  • zezwolenie sędziego na wejście na pole gry służb medycznych jest równoznaczne z koniecznością opuszczenia tego pola przez zawodnika kontuzjowanego – na noszach, względnie o własnych siłach. Jeżeli zawodnik kontuzjowany nie podporządkuje się zarządzeniu sędziego, zostanie przez sędziego napomniany za niesportowe zachowanie,
  • zawodnik gotowy do gry po udzieleniu pomocy medycznej, może powrócić na pole gry dopiero po wznowieniu gry,
  • kiedy piłka jest w grze zawodnik może powrócić na pole gry jedynie przekraczając linię boczną. Natomiast podczas przerwy w grze, zawodnik ten może powrócić na pole gry zza którejkolwiek linii ograniczającej pole gry,
  • niezależnie od tego, czy piłka jest w grze czy też nie, tylko sędzia ma prawo zezwolić kontuzjowanemu zawodnikowi na powrót na pole gry,
  • sędzia zezwala na powrót na pole gry zawodnikowi po kontuzji, dopiero po stwierdzeniu przez sędziego asystenta lub przez sędziego technicznego, że zawodnik ten jest gotowy do gry.
  • jeżeli gra nie została przerwana z innego powodu lub kontuzja nie powstała w wyniku naruszenia Przepisów Gry, to przerwana gra musi być wznowiona rzutem sędziowskim z miejsca, gdzie znajdowała się piłka w chwili przerwania gry. Jeżeli gra została przerwana, gdy piłka znajdowała się w polu bramkowym, rzut sędziowski sędzia winien wykonać z linii pola bramkowego, równoległej do linii bramkowej – z miejsca najbliższego temu, gdzie znajdowała się piłka w chwili przerwania gry,
  • sędzia jest zobowiązany do doliczania do każdej części zawodów całego straconego czasu , wynikającego z kontuzji zawodnika,
  • w sytuacji, gdy sędzia zmuszony jest udzielić kary indywidualnej zawodnikowi kontuzjowanemu, który w wyniku odniesionej kontuzji musi opuścić pole gry, sędzia musi stosowną karę udzielić, zanim zawodnik ten opuści pole gry. 

Wyjątki od powyższych zasad dotyczą jedynie przypadków, gdy:

  • kontuzjowany jest bramkarz,
  • bramkarz i zawodnik z pola zderzą się ze sobą i potrzebują natychmiastowej pomocy,
  • zawodnicy tej samej drużyny zderzą się i potrzebują natychmiastowej pomocy,
  • doszło do ciężkiej kontuzji (np. połknięcie języka, wstrząs mózgu, złamanie nogi, itp.). 

Jednoczesne dokonanie kilku przewinień

  • Przewinienia popełnione przez dwóch zawodników tej samej drużyny:
    -przy jednoczesnych przewinieniach popełnionych przez zawodników tej samej drużyny, sędzia stosuje karę za przewinienie cięższe,
    - gra jest wznowiona stosownie do przyczyny jej przerwania, tj. za cięższe przewinienie.
  • Przewinienia popełnione przez zawodników przeciwnych drużyn:
    - sędzia po przerwaniu gry wznawia ją rzutem sędziowskim w miejscu, gdzie znajdowała się piłka w momencie przerwania gry. Jeżeli gra została przerwana, gdy piłka znajdowała się w polu bramkowym, rzut sędziowski sędzia winien wykonać z linii pola bramkowego, równoległej do linii bramkowej – z miejsca najbliższego temu, gdzie znajdowała się piłka w chwili przerwania gry. 

Ustawianie się sędziego w trakcie gry

Zalecenia:

  •  Gra powinna toczyć się pomiędzy sędzią a sędzią asystentem, na połowie którego toczy się gra.
  • Sędzia asystent, na połowie którego toczy się gra winien znajdować się w polu widzenia sędziego. Sędzia powinien stosować szeroki diagonalny system poruszania się.
  • Ustawianie się sędziego na zewnątrz obszaru, gdzie rozgrywana jest akcja pozwala na łatwiejsze utrzymanie kontroli nad grą oraz sędziego asystenta w polu widzenia.
  • Sędzia winien znajdować się wystarczająco blisko akcji, jednak nie na tyle, aby przeszkadzać w grze.
  • To co powinno być dostrzeżone, nie zawsze dzieje się w pobliżu piłki. Sędzia winien również zwracać uwagę na:
    - agresywne, konfrontacyjne zachowanie zawodników, mające miejsce z dala od rozgrywanej akcji,
    - możliwość popełnienia przewinienia w strefie, w kierunku której rozwija się akcja,
    - przewinienia popełniane po zagraniu piłki i przeniesieniu gry w inną strefę pola gry.

Ustawianie się sędziego przy stałych fragmentach gry

Najlepszą pozycją jest ta, która pozwoli sędziemu na podjęcie prawidłowej decyzji. Wszystkie zalecenia dotyczące ustawiania się sędziego oparte są na prawdopodobieństwie i powinny być stosowane w zależności od informacji o grze drużyn, o zawodnikach i wydarzeniach, które zaistniały w trakcie meczu.

Propozycje zajmowanych przez sędziego pozycji, przedstawione na poniższych diagramach mają charakter zaleceń. Odniesienie do sformułowania „strefa” ma na celu podkreślenie, że każda rekomendowana pozycja jest w rzeczywistości strefą. Zalecane „strefy” ustawień traktować należy jako miejsca optymalne do właściwej obserwacji zdarzeń przez sędziego. Jednakże w zależności od rozwoju sytuacji na boisku, strefy te mogą ulegać korektom i mogą przyjmować różne formy oraz obejmować różny obszar. 

Użycie gwizdka

Sygnał gwizdkiem jest konieczny:

  • przy rozpoczęciu zawodów (pierwsza, druga połowa), przy rozpoczęciu gry po zdobyciu bramki
  • dla przerwania gry z powodu:
    - rzutu wolnego lub rzutu karnego
    - wstrzymania gry lub zakończenia zawodów przed upływem ustalonego czasu gry
    - upływu ustalonego czasu gry
  • przy wznowieniu gry:
    - z rzutów wolnych, kiedy przepisowa odległość przeciwnika od piłki jest wymagana
    - z rzutów karnych
  • przy wznowieniu gry po jej przerwaniu:
    - na udzielenie napomnienia lub wykluczenia z gry za niewłaściwe zachowanie
    - w przypadku kontuzji
    - w przypadku wymiany zawodników.

Sygnał gwizdkiem NIE jest konieczny:

  • w przypadku przerwania gry z powodu:
    - rzutu od bramki, rzutu z rogu lub wrzutu
    - zdobycia bramki
  • przy wznowieniu gry z:
    - rzutu wolnego, rzutu od bramki, rzutu z rogu, wrzutu

Zbyt częste i niepotrzebne używanie gwizdka osłabia jego wpływ i znaczenie w sytuacji, w której dawanie sygnału gwizdkiem jest konieczne.

Jeżeli sędzia zarządzi, że gra będzie wznowiona na sygnał gwizdkiem, to powinien wyraźnie oznajmić zawodnikom, że wznowienie gry może nastąpić tylko na ten sygnał.

 

Mowa ciała

Mowa ciała jest narzędziem używanym przez sędziów w celu:

  • pomocy w kontroli zawodów, podkreślenia ich autorytetu i opanowania.

Mowa ciała nie służy do:

  •  wyjaśniania podjętej decyzji.

Dodatkowi sędziowie asystenci

Zadania i obowiązki

Dodatkowi sędziowie asystenci pomagają sędziemu w kontroli zawodów zgodnie z Przepisami Gry. Asystują również sędziemu we wszystkich innych sprawach związanych z prowadzeniem zawodów, na życzenie i pod jego kierownictwem. Dotyczy to zazwyczaj:
- sprawdzenia stanu pola gry, piłek i ubioru zawodników, - rozstrzygnięcia, czy nieprawidłowości związane z ubiorem zostały rozwiązane bądź krwawienie zostało zatamowane,
- prowadzenia notatek dotyczących czasu wydarzeń, bramek i niewłaściwych zachowań.

Ustawianie się i współpraca zespołu sędziowskiego.

1. Ustawianie się podczas zawodów
Dodatkowi sędziowie asystenci ustawiają się poza linią bramkową

{RYSUNEK – opisy w rysunku: sędzia, sędzia asystent 1, sędzia asystent 2, dodatkowy sędzia asystent 1, dodatkowy sędzia asystent 2}

Nie zezwala się dodatkowym sędziom asystentom na wchodzenie na pole gry, chyba że zaistnieją szczególne okoliczności.

2. Rzut od bramki

Dodatkowi sędziowie asystenci muszą sprawdzać, czy piłka znajduje się wewnątrz pola bramkowego. Jeżeli piłka jest ustawiona nieprawidłowo, dodatkowy sędzia asystent musi poinformować o tym sędziego.

3. Rzut karny

Dodatkowy sędzia asystent musi ustawić się na przecięciu linii bramkowej z linią pola bramkowego, a sędzia asystent powinien ustawić się na wysokości przedostatniego zawodnika drużyny broniącej.

4. Rzuty z punktu karnego

Dodatkowi sędziowie asystenci muszą ustawić się na przecięciu linii bramkowej i linii pola bramkowego, odpowiednio po lewej oraz prawej stronie bramki. Dodatkowi sędziowie asystenci są odpowiedzialni za wskazanie sędziemu, kiedy piłka całym swoim obwodem przekroczy linię bramkową pomiędzy słupkami i pod poprzeczką.

5. Sytuacje "bramka- nie ma bramki"

Dodatkowy sędzia asystent musi poinformować sędziego, kiedy bramka została zdobyta

System sygnalizacji wykorzystywany przez dodatkowych sędziów asystentów

Dodatkowi sędziowie asystenci używają tylko radiowego systemu komunikacji, a nie chorągiewek, aby przekazywać decyzje sędziemu. W przypadkach awarii radiowego systemu komunikacji dodatkowi sędziowie asystenci będą używać specjalistycznego sprzętu z systemem dźwiękowym „beep”, aby przekazywać swoje decyzje. Zasadniczo dodatkowi sędziowie asystenci nie mogą stosować wyraźnych gestów rękoma. Jednak w pewnych sytuacjach dyskretny gest ręką może być wartościową pomocą sędziemu. Gest ręką powinien być jednoznaczny, a użycie sygnału powinno być przedyskutowane i uzgodnione przez zespól sędziowski przed meczem.

 

 

2


Leave a Reply

This article has not been revised since publication.

This post was created by Paweł Gądek on 24 listopada 2015.